Śląski Uniwersytet Medyczny świętuje wyjątkowy Jubileusz - 50-lecia istnienia i działalności Kliniki Endokrynologii Dziecięcej w Katowicach. Z tej okazji w Muzeum Śląskim trwa międzynarodowa konferencja “Personalised Approaches in Child Endocrinology — Celebrating 50 Years of Silesian Paediatric Endocrinology”. W wydarzeniu uczestniczą światowej klasy specjaliści z zakresu endokrynologii dziecięcej z Polski i zagranicy, a także przedstawiciele najważniejszych ośrodków akademickich i klinicznych w kraju.
Klinika Endokrynologii Dziecięcej w Katowicach należy do wiodących ośrodków endokrynologii dziecięcej w Polsce. Od pół wieku otacza opieką dzieci z chorobami endokrynologicznymi i współtworzy rozwój endokrynologii dziecięcej. Jej utworzenie pół wieku temu było pionierskim przedsięwzięciem. Klinika była pierwszym w Polsce ośrodkiem specjalizującym się w endokrynologii dziecięcej, a jej działalność stała się ważnym impulsem dla rozwoju tej dziedziny i tworzenia kolejnych wyspecjalizowanych ośrodków w kraju.
Wieczór wspomnień
Dwudniowa konferencja jest jednym z najważniejszych punktów obchodów Jubileuszu 50-lecia Kliniki. Pierwszego dnia odbyła się uroczysta Sesja Wspomnień, w której uczestniczyli m.in. przedstawiciele władz Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, wieloletni pracownicy związani z Kliniką oraz goście specjalni, w tym gość honorowy prof. dr hab. n. med. Tomasz Romer, nestor polskiej endokrynologii oraz jeden z pierwszych absolwentów Śląskiej Akademii Medycznej. Do udziału w obchodach zaproszono również m.in. prof. dr. hab. n. med. Mieczysława Walczaka, Prezesa Towarzystwa Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej oraz Konsultanta Krajowego w tej dziedzinie, a także kierowników głównych ośrodków endokrynologii dziecięcej z całej Polski. Była to okazja do wspomnień, podsumowania dorobku Kliniki i przywołania osób, które tworzyły jej historię.
- 50-lecie każdej jednostki, a tym bardziej jednostki klinicznej, jest dla naszej Społeczności Akademickiej zawsze szczególnym momentem - mówił w trakcie uroczystości prof. dr hab. n. med. Jerzy Stojko. Prorektor ds. Studiów i Studentów ŚUM. - To nie tylko kawałek historii, czy lista osiągnięć i sukcesów. To przede wszystkim pół wieku historii setek, jeśli nie tysięcy, osób, tj. pracowników, nauczycieli akademickich, lekarzy, naukowców i pacjentów. Dziękuję wszystkim, którzy na przestrzeni tych 50. lat przyczynili się do powstania, rozwoju i budowania pozycji naszej Kliniki, wszystkim obecnym pracownikom za ich codzienną pracę i zaangażowanie oraz naszym pacjentom i ich rodzinom za zaufanie - dodał.
- Jubileusz Kliniki jest dla mnie bardzo osobistym wydarzeniem, gdyż kierowałam nią przez 17 lat. Był to najbardziej intensywny okres mojej pracy zawodowej, bo jednocześnie pełniłam funkcję najpierw Dziekana, a potem Rektora ŚUM. Moją ambicją było wykształcenie jak największej liczby specjalistów w dziedzinie endokrynologii oraz zmobilizowanie zdolnych, młodych pracowników do pracy naukowej. Nawiązałam wiele kontaktów z Europejskim Towarzystwem Endokrynologii Dziecięcej (ESPE), co pozwoliło mi nie tylko zaistnieć jako wykładowca na zjazdach, ale awansować na członka Komitetu Naukowego zjazdów ESPE. Jednocześnie moi pracownicy zaczęli wyjeżdżać na staże zagraniczne i publikować swoje prace w znanych czasopismach anglojęzycznych. Czworo z nich uzyskało w krótkim czasie stopień doktora habilitowanego, a moja Następczyni, prof. Aneta Gawlik-Starzyk - tytuł profesora. Mogę więc śmiało powiedzieć, że staliśmy się jednym z najlepszych ośrodków endokrynologii dziecięcej w Polsce, czego dowodem jest m.in. wybór mojej osoby na Przewodniczącą Polskiego Towarzystwa Endokrynologii Dziecięcej w 2005 r. Pani Profesor Anecie Gawlik-Starzyk życzę dalszych sukcesów naukowych oraz tak wspaniałej współpracy z Zespołem Kliniki jaki ja miałam w ciągu tych ubiegłych lat. A pacjentom Kliniki i Poradni życzę żeby zawsze trafiali ze swoimi problemami w ręce tak świetnych lekarzy - stwierdziła prof. dr hab. n. med. Ewa Małecka-Tendera, specjalista pediatra, endokrynolog, diabetolog i była Kierownik Katedry i Kliniki Pediatrii, Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej SUM
Tak z kolei o Jubileuszu wypowiadała się prof. dr hab. n. med. Aneta Gawlik-Starzyk, która Kliniką Pediatrii i Endokrynologii Dziecięcej kieruje od 2019 r.:
- 50 lat istnienia i działalności naszej Kliniki to moment wyjątkowy. Z jednej strony podsumowujemy i świętujemy dorobek minionych pięciu dekad. Wspominamy nasze największe sukcesy i uświadamiamy sobie, jak wiele przez te wszystkie lata zmieniło się w medycynie, w leczeniu dzieci i młodzieży oraz w podejściu do pacjenta. Z ogromnym szacunkiem i wdzięcznością mówimy też dziś o osobach, które przez lata tworzyły historię naszej Kliniki. Szczególne miejsce zajmują w niej prof. dr hab. n. med. Brygida Koehler oraz prof. dr hab. n. med. Ewa Małecka-Tendera, wraz ze swoimi zespołami. Ich wiedza, zaangażowanie, pasja i konsekwencja stworzyły fundament, na którym możemy dziś budować przyszłość Kliniki. Z drugiej strony, pięćdziesięciolecie jest nie tylko okazją do spojrzenia wstecz. To również symboliczny początek nowego etapu działalności. Dziedzicząc dorobek naszych poprzedników, chcemy jednocześnie wyznaczać nowe standardy i stawiać sobie ambitne cele. Medycyna spersonalizowana, interdyscyplinarność, umiędzynarodowienie oraz rozwój endokrynologii w oparciu o najnowszą wiedzę i standardy - to kierunki, które wyznaczają naszą przyszłość.
Międzynarodowa konferencja
Jubileusz jest jednak nie tylko okazją do świętowania i wspominania. Dwudniowe wydarzenie ma przede wszystkim charakter naukowy i stanowi przestrzeń do rozmowy o współczesnych wyzwaniach endokrynologii dziecięcej oraz o nowoczesnej, spersonalizowanej opiece nad pacjentem pediatrycznym. Trzy główne obszary tematyczne wokół których skupia się konferencja to:
różnorodny rozwój płciowy,
otyłość i zaburzenia lipidowe,
zaburzenia wzrastania i choroby metaboliczne kości
W panelach uczestniczą światowej klasy specjaliści z zakresu endokrynologii dziecięcej z Polski i zagranicy. Konferencję zorganizowano z myślą m.in. o endokrynologach, pediatrach, lekarzach rodzinnych. W programie zaplanowano również Sesję Młodych, obejmującą prezentacje przypadków i prac, z nagrodą za najlepsze wystąpienie. Organizatorzy wydarzenia mają nadzieję, że jubileuszowa konferencja na stałe wpisze się w kalendarz najważniejszych wydarzeń naukowych poświęconych endokrynologii dziecięcej i będzie odbywać się w Katowicach regularnie, stając się przestrzenią wymiany wiedzy, doświadczeń i dyskusji o przyszłości tej dziedziny.
Historia Kliniki Endokrynologii Dziecięcej na Śląsku
Początki Kliniki datowane są na 1961 r., kiedy to na Śląsku na oddziale wewnętrznym Kliniki Pediatrycznej w Katowicach-Załężu utworzono pododdział endokrynologii. Prowadziła go dr Brygida Koehler. W 1976 r. Senat Śląskiej Akademii Medycznej powołał samodzielną Klinikę Endokrynologii Dziecięcej. Po habilitacji dr Koehler w 1978 r. jednostka awansowała do rangi Katedry i Kliniki. Zespół rozrastał się, prowadzono badania nad otyłością dziecięcą, wolem endemicznym i niedoborem jodu na Śląsku, a liczba obronionych doktoratów systematycznie rosła. W 1995 r. klinika przeniosła się do nowo otwartego Górnośląskiego Centrum Zdrowia Dziecka i Matki w Katowicach-Ligocie, zyskując pełnozakresowe zaplecze laboratoryjne. W 1999 r. wydzielono Oddział Diabetologii Dziecięcej pod kierownictwem dr Przemysławy Jarosz-Chobot, która do dziś kieruje pracą oddziału. Samą jednostkę w 1999 r. przemianowano na Katedrę i Klinikę Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej. W latach 2002–2019 kierownictwo nad nią objęła prof. dr hab. n. med. Ewa Małecka-Tendera. Od 2019 r. Oddziałem/Kliniką Pediatrii i Endokrynologii Dziecięcej z Pododdziałem Zaburzeń Rozwoju Płci kieruje prof. dr hab. n. med. Aneta Gawlik-Starzyk, będącą także koordynatorem udziału GCZD w Europejskich Sieciach Referencyjnych (ERN) w grupie MTG7 (MTG7Sex Development & Maturation). Ośrodek zajmuje się m.in. zaburzeniami wzrastania, dojrzewania, chorobami tarczycy, chorobą otyłościową i zaburzeniami rozwoju płci. Prowadzi również jedną z największych w Polsce grup pacjentów małoletnich z niezgodnością płciową.
Polskie i międzynarodowe zalecenia
W latach 2019–2025 zespół (44 specjalistów, praca trwająca 5,5 roku) opracował polskie zalecenia dotyczące opieki nad małoletnimi osobami transpłciowymi i niebinarnymi. Klinika brała też udział w tworzeniu międzynarodowych rekomendacji: opinii eksperckiej grupy roboczej ESPE ds. niezgodności płciowej (GIWG) i Endo-ERN, a także zaleceń dla osób z zespołem Turnera.
Aktywność międzynarodowa
Zespół uczestniczy w pracach grup roboczych ESPE (Turner Syndrome WG, Gender Incongruence WG, DSD WG) oraz jest członkiem Endo-ERN (Europejskiej Sieci Referencyjnej ds. chorób endokrynologicznych). Klinika bierze udział w międzynarodowych rejestrach: I-DSD, I-TS, I-CAH oraz Core Registry-EuRREB. Otrzymała również grant ESPE Research Unit Large Grant. Ponadto, ośrodek uzyskał w maju 2025 roku akredytację Europejskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością (EASO) i uzyskał status EASO Collaborating Centre for Obesity Management – Paediatric (COMs) na lata 2025–2028!
Klinika aktywnie działa w Polskim Towarzystwie Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej (PTEiDD), przedstawiciele kliniki brali udział w powołaniu Klubu Młodych działającego przy PTEiDD, jak również współpracuje z organizacjami pacjenckimi.
Dane wysyłającego:
Agata Pustułka
