Przez 70 lat badacze biografii profesora Witolda Zahorskiego – wybitnego medyka, w latach 1957–1962 Rektora naszej Uczelni, a także inicjatora powstania kampusu ŚUM w Katowicach-Ligocie, dysponowali jedynie fragmentem jego wspomnień z wyprawy do Chin.
Jesienią 1956 roku prof. Zahorski, jako członek delegacji Ministerstwa Zdrowia, udał się do Państwa Środka, aby budować fundamenty pod polsko-chińską współpracę w zakresie ochrony zdrowia. Relacja z tej podróży ukazała się w 1956 roku na łamach czasopisma „Śląski Medyk” (T. 4, nr 2, s. 8–10). Jednak publikacja ta urywała się w połowie, pozostawiając kluczowe wątki wyprawy w sferze domysłów...
Odkrycie „brakującego ogniwa” relacji
Dzięki staraniom podjętym w ramach prac Pracowni Historii Medycyny Górnego Śląska, udało się odnaleźć drugą, nieznaną dotąd część relacji z tej dalekowschodniej wyprawy. Dopiero teraz, po scaleniu obu tekstów, wyłania się pełny obraz misji Profesora, który był tam nie tylko gościem, ale również cenionym ekspertem z zakresu medycyny pracy.
W odnalezionej części relacji Profesor Zahorski, m.in.:
szczegółowo opisał unikatowy system kształcenia, w którym lekarze medycyny tradycyjnej (ludowej) poznają podstawy nauk nowoczesnych, a studenci akademii medycznych obowiązkowo uczą się metod tradycyjnych, takich jak akupunktura i ziołolecznictwo;
przeanalizował wielki plan szkolenia kadr – w tym czasie w Chinach działało 38 akademii medycznych, a ich celem było wykształcenie do 1967 roku blisko 240 tysięcy lekarzy, aby zapewnić pomoc medyczną 620 milionom obywateli;
odnotował ogromną pracowitość chińskich studentów (pracujących blisko 60 godzin tygodniowo) oraz ich rzetelność w prowadzeniu dokumentacji badań naukowych;
wspomniał o trudnościach w nauczaniu anatomii ze względów obyczajowych oraz o niedzielnych rozrywkach młodzieży, takich jak turystyka oraz wspólne wycieczki rowerowe.
Ambasador Śląskiej Akademii Medycznej
Postać Profesora Zahorskiego jawi się w tej relacji jako postać łącząca różne narody i kultury. Profesor potrafił nawiązywać dialog naukowy ponad granicami, budując prestiż Śląskiej Akademii Medycznej na arenie międzynarodowej. Dla nas, współczesnych, ta scalona relacja profesora Zahorskiego z podróży do Chin jest dowodem na to, że nasza Alma Mater od samych swoich początków aspirowała do roli ośrodka o znaczeniu globalnym.
Zaproszenie do lektury
Osoby zainteresowane poznaniem pełnego tekstu odnalezionej relacji serdecznie zapraszam do Pracowni Historii Medycyny Górnego Śląska.
Wnikliwych badaczy zachęcam również do lektury artykułu profesora Zahorskiego nt. chińskiej medycyny pracy, który został opublikowany w czasopiśmie „Medycyna Pracy” (1957, T. 7, nr 4, s. 279–290).
Dla osób pragnących zgłębić całą drogę życiową i naukową Profesora Zahorskiego, niezwykle cennym źródłem będzie publikacja pod redakcją Teresy Białek i Ewy Pawłowskiej pt. „Witold Zahorski: wychowawca, uczony, współtwórca polskiej medycyny pracy”, wydana w serii Prace Centrum Dokumentacji Dziejów Medycyny i Farmacji Górnego Śląska (publikacja jest dostępna w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej).
Wszystkie wymienione w tym odcinku Kapsuły teksty znajdują się w zbiorach Pracowni Historii Medycyny Górnego Śląska i stanowią bezcenne źródło wiedzy o pionierskich latach zarówno śląskiej nauki, jak i naszej Uczelni.
Do pobrania:
Opracował
dr n. hum. Paweł Bojko
Pracownia Historii Medycyny Górnego Śląska Zakładu Antropologii Lekarskiej WNMK
