Diamentowy Grant

Marcin Michalik – student VI  roku kierunku lekarskiego Wydziału Lekarskiego w Katowicach Śląskiego Uniwersytetu Medycznego został laureatem konkursu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego – Diamentowy Grant. Nagrodzony projekt to „Różnicowanie w warunkach  in vitro komórek izolowanych z owodni  łożyska ludzkiego w  kierunku komórek wątrobowych”.

Opiekunem naukowym jest Prof. dr hab. n. med. Piotr Czekaj, kierownik Zakładu Cytofizjologii Katedry Histologii i Embriologii Wydziału Lekarskiego w Katowicach SUM.

Wysokość dofinansowania wynosi 220 000 zł.

Celem naukowym projektu jest ocena efektywności różnicowania komórek izolowanych z owodni łożyska ludzkiego do komórek endodermalnych, wątrobowych komórek prekursorowych, a docelowo - komórek wykazujących cechy funkcjonalnych hepatocytów i/lub cholangiocytów, w warunkach in vitro, przy użyciu wysokich stężeń czynników wzrostu: EGF oraz HGF.

Komórki błony owodni stanowią interesującą alternatywę dla komórek zarodkowych. Sama owodnia, jako źródło komórek macierzystych nie wzbudza kontrowersji moralno-etycznych.

Proponowane badania są szczególnie istotne dla określenia potencjału ludzkich komórek owodni do różnicowania się w komórki endodermalne. Ponadto, pozwolą one odpowiedzieć na pytanie, czy i w jakim stopniu możliwe jest sterowanie procesem różnicowania komórek owodni ludzkiej w warunkach ex vivo. Uzyskane wyniki mogą być  pomocne nie tylko dla stworzenia modelu badawczego w celu poznania mechanizmów różnicowania komórkowego, ale również dadzą podstawy do prowadzenia celowanych terapii komórkowych z wykorzystaniem komórek owodniowych.

Komórki owodniowe zmodyfikowane fenotypowo ex vivo mogą znaleźć zastosowanie w leczeniu pacjentów wymagających transplantacji wątroby, wzmocnienia procesów naprawczych wątroby uszkodzonej toksycznie lub mechanicznie, czy też funkcji metabolicznych narządu.

Obecnie medycyna regeneracyjna wydaje się stanowić jedną z przełomowych metod leczenia, bowiem podejmuje próby naprawy przyczyn procesu chorobowego, a nie jedynie walkę z jego objawami. Jednym z jej kluczowych kierunków jest zastosowanie komórek macierzystych. Terapia komórkami macierzystymi modyfikowanymi ex vivo może stać się alternatywą dla osób niekwalifikujących się do przeszczepienia wątroby oraz dla tych, którzy mimo kwalifikacji nie otrzymają nowego narządu ze względu na długą listę oczekujących.

W 2016 roku, na Krajowej Liście Oczekujących na Przeszczepienie Wątroby znajdowało się od 154 do 192 osób miesięcznie. Według danych Poltransplantu byli to chorzy kwalifikowani do zabiegu z powodu ostrej lub przewlekłej niewydolności wątroby, do której może dojść z powodu nowotworu, alkoholizmu, zatrucia, choroby autoimmunologicznej lub z przyczyn genetycznych. Do operacji przeszczepienia wątroby kierowani są chorzy, którzy mają 90% szans na przeżycie roku, lecz zakwalifikowanie nie oznacza, iż taki chory otrzyma narząd. W marcu 2016 roku przeszczepiono 37 wątrób, co było wynikiem rekordowym w skali roku. Oznacza to, że jedynie około 19% biorców ma szanse na dalsze życie.

Określenie akceptowalnego źródła komórek macierzystych, ich szczegółowa charakterystyka fenotypowa, a także ustalenie powtarzalnego protokołu opisującego różnicowanie komórek macierzystych w kierunku hepatocytów mogą stać się szansą  dla osób wymagających leczenia alternatywnego dla przeszczepu wątroby.

Gratulujemy!

 
[Przesłano przez: Agata Kalafarska-Winkler]