Logo BIP Logo projekt�w EU Skip to main content.   Skip to menu   Search

 

Uczelnia

Nauka

Biblioteka

Student

Szkoła doktorska

Kandydat

Biznes

Kontakt

En / Ru

Ustawa 2.0

Szukaj

 
 
zdjęcie załogi Katedry i Oddziału Klinicznego Pediatrii w Bytomiu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

Z okazji 45-lecia działalności Katedry i Oddziału Klinicznego Pediatrii w Bytomiu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, zapraszamy Państwa do zapoznania się z historią powstania i działalności placówki, przygotowaną przez prof. dr hab. n. med. Annę Obuchowicz, p.o. Kierownika Katedry i Oddziału Klinicznego Pediatrii Wydziału Nauk o Zdrowiu SUM w Katowicach.

W minionym roku akademickim (2019/2020) przypadała 45.rocznica rozpoczęcia działalności Katedry i Oddziału Klinicznego Pediatrii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach w Szpitalu Specjalistycznym nr 2 w Bytomiu. Ta zasłużona placówka pediatryczna kilkukrotnie zmieniła nazwę i strukturę organizacyjną, ale niezmiennie grono Pracowników pracowało i pracuje z poświęceniem na rzecz pediatrycznych pacjentów i studentów Uniwersytetu.

Pandemia SARS-CoV-2 uniemożliwiła zorganizowanie zaplanowanych obchodów jubileuszu. Pozwolę sobie zatem opisać i przypomnieć historię Kliniki.

Jej prekursorem był Szpital Dziecięcy, który istniał w Bytomiu przy ul. Smolenia 20 od 1945 roku. Organizatorem i pierwszym dyrektorem placówki był doc. dr Marceli Gromski, a kolejnymi doc. Tadeusz Nowak, dr Jerzy Stryjecki i dr Józef Peteja. Wobec wzrastającej liczby dzieci wymagających hospitalizacji, w roku 1953 utworzono filię Szpitala w budynku przy ul. Batorego 2. W 1971 roku Szpital Dziecięcy im. dr T. Boy'a Żeleńskiego (imię to nadano w roku 1962) został włączony w struktury Specjalistycznego Szpitala nr 2 przy ul. Batorego 15 i przeniesiony do wyremontowanego budynku, w którym w latach 1951-1967 istniała Państwowa Szkoła Położnych. Jako oddział miejski ta zasłużona placówka lecznictwa pediatrycznego istniała do 1975 r., a dalsze jej losy zostały związane ze Śląską Akademią Medyczną. W tym bowiem roku na bazie Szpitala rozpoczął działalność Zakład Propedeutyki Pediatrii, utworzony decyzją władz Śl.AM w roku akademickim 1973/1974, w celu prowadzenia dydaktyki z zakresu podstaw pediatrii dla studentów III roku Wydziału Lekarskiego. Lokalizacja kolejnej placówki akademickiej w tym właśnie Szpitalu miała głębokie uzasadnienie, gdyż był on kolebką Akademii Lekarskiej w Bytomiu powołanej w 1948 roku, przemianowanej w marcu 1950 r. na Śląską Akademię Medyczną (Dz. U. 1948, nr 21, poz. 146).

Kierownikiem Zakładu Propedeutyki Pediatrii został doc. dr hab. n. med. Zbigniew Szczepański. Wraz z nim do nowej placówki przeszli adiunkci I Kliniki Pediatrii w Zabrzu:
dr Krystyna Maszewska-Kuźniarz, dr Jadwiga Górniak i dr Kazimierz Jończyk oraz lekarze asystenci: Ewa Kędzierska-Zarzycka i Mieczysław Giżewski, a także asystenci stażyści: Krystyna Kryk, Aleksandra Małecka-Torbus, Anna Obuchowicz, Teresa Szymczyk-Tabaczkiewicz, Bogdan Kulesza, Ryszard Żaba. W krótkim czasie do zespołu pracowników dołączyła psycholog mgr Anna (Szatkowska) Sandelewska.

Początkowo pracownicy akademiccy prowadzili wydzielone łóżka na poszczególnych oddziałach, którymi nadal kierowali dotychczasowi ordynatorzy szpitalni: lek. Izabela Małowska, lek. Zofia Szerszow, dr Józef Peteja i dr Joachim Kośmicki. Po kilku miesiącach coraz lepszej współpracy w ramach każdego oddziału wydzielono część kliniczną i część szpitalną.

Sekretariat prowadziła pani Eugenia Sobańska, a laboratorium kliniczne – mgr Barbara Wróbel-Lasok. Obie Panie pracowały do 2004 roku, a ich stanowiska objęły, pracujące aktualnie – mgr Beata Jarecka i mgr Anna Gonciarz-Majda. Laboratorium było „oczkiem w głowie" doc. Z. Szczepańskiego, który wraz z Panią Magister opracowywał lub unowocześniał metody laboratoryjne, przydatne zwłaszcza w diagnostyce gastroenterologicznej.

W roku akademickim 1975/76, w wyniku ogólnouczelnianych zmian organizacyjnych (uruchomienie Wydziału Lekarskiego w Katowicach), utworzono w ramach Instytutu Pediatrii nową placówkę akademicką – III Klinikę Pediatrii. Jej kierownikiem został doc. dr hab. n. med. Andrzej Sychłowy. W 1978 r. w związku z powstaniem w Uczelni drugiego (mieszczącego się w Katowicach) Instytutu Pediatrii, przeorganizowano też strukturę dotychczasowego zabrzańskiego Instytutu Pediatrii, przemianowując: kierowaną przez doc. Andrzeja Sychłowego jednostkę – na II Klinikę Pediatrii, a kierowany przez Zbigniewa Szczepańskiego Zakład Propedeutyki Pediatrii – na I Klinikę Pediatrii. Celem dydaktycznym II Kliniki Pediatrii było prowadzenie zajęć dla studentów V roku Wydziału Lekarskiego w Zabrzu. Zespół Kliniki stanowili: adiunkci – dr Aldona Lukas i dr Paweł Dziuba, st. asystenci – lek. Wiesława Waler, lek. Wojciech Maruszewski, lek. Wacław Nowak, dr Andrzej Posz i asystent – lek. Ewa Tiszler. Do pracy w sekretariacie doszła pani Teresa Golec, a do laboratorium pani Ilona Wolna. Oprócz pracowników akademickich na wszystkich oddziałach pracowali tzw. lekarze szpitalni – wymienieni poprzednio ordynatorzy oraz asystenci zatrudnieni na etatach dzielonych (pracujący w poradniach rejonowych z oddelegowaniem do szpitala), którzy odbywali jednocześnie staże do I i II stopnia specjalizacji z pediatrii.

Pod względem naukowym i usługowym pracownicy Zakładu Propedeutyki Pediatrii zajmowali się gastroenterologią, nefrologią i hematologią, a pracownicy II Kliniki Pediatrii alergologią i immunologią, chorobami wieku niemowlęcego oraz prowadzili Salę Intensywnej Terapii. Przy obu jednostkach organizacyjnych działały koła Studenckiego Towarzystwa Naukowego, których opiekunami były lek. A.Obuchowicz (w kole tym pracowali członkowie Studenckiego Kręgu Instruktorskiego ZHP działającego przy Uczelni, którzy uczestniczyli w corocznych obozach naukowych) i dr A.Lukas. Od 19 lat opiekunem Koła STN jest dr n. med. J.Pietrzak.

W 1981 r., po odejściu doc. A.Sychłowego, a także w związku z przywróceniem w Uczelni struktury katedralnej, kierownictwo obu placówek połączonych pod nazwą III Katedry i Kliniki Pediatrii objął prof. dr hab. Z.Szczepański, który kierował nimi do czasu przejścia na emeryturę tj. do 30.09.1999 r. Kontynuowano główne kierunki działalności usługowej, rezygnując z czasem z prowadzenia Sali Intensywnej Terapii. Publikowano liczne prace naukowe. Prof. Z.Szczepański był promotorem 29 doktoratów, które powstały na materiale Kliniki i w oparciu o jej laboratorium.

Przez ponad 20 lat Klinika była siedzibą Zarządu Oddziału Śląskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, któremu przewodniczył w tym czasie prof. Z. Szczepański, a sekretarzami były dr J. Górniak, a następnie przez 16 lat dr A.Obuchowicz.

Kadra naukowo-dydaktyczna zmieniała się w ciągu tych lat. Oprócz osób już wymienionych, na etatach adiunktów i asystentów w różnych okresach czasu pracowali dr: Alicja Sikora, Iwona Świętochowska, Teresa Szwarc-Głód, Maria Darlewska-Turant, Joanna Hartman, Małgorzata Kotnis-Telesińska, Ewa Król-Kowalska, Andrzej Kryk, Ingryda Krzemińska, Ewa Łowicka-Gęsiarz, Michał Makosz, Alicja Małek-Książek, Dorota Marek-Tukaj, Bronisław Morawiecki, Łucjan Opiełka, Stanisław Regiec, Jolanta Smoleńska-Petelenz, Mariusz Tukaj, Longina Warsińska-Bogacka, Grażyna Wasiak, Eugeniusz Zioła, Celina Bukowska, Urszula Gocyła, Barbara Kalita, Maria Kniażewska, Barbara Kobylec-Zamłyńska, Małgorzata Krzywiecka, Marta Marek, Marta Ślimok, Anna Świętochowska-Chechlińska.

Po przejściu na emeryturę prof. Zbigniewa Szczepańskiego, od 1.10.1999 r. Kierownikiem Katedry i Oddziału Klinicznego została dr hab. n. med. Anna Obuchowicz.
W 2001 r. decyzją Władz Uczelni jednostka została przeniesiona administracyjnie z Wydziału Lekarskiego w Zabrzu do nowoutworzonego Wydziału Opieki i Oświaty Zdrowotnej (obecnie Wydział Nauk o Zdrowiu w Katowicach), a w ramach Katedry powołano dodatkowo Zakład Pielęgniarstwa Pediatrycznego. Jego pierwszym Kierownikiem została dr n. med. Alicja Sikora (kolejnymi: dr n. med. Małgorzata Krzywiecka, dr n. med. Jolanta Witanowska i dr n. med. Aneta Warmuz-Wancisiewicz), a asystentkami – mgr pielęgniarstwa: Urszula Szczureki Urszula Nowak.

Nowym wyzwaniem dydaktycznym, związanym ze zmianą Wydziału, była konieczność opracowania programów zajęć dla zróżnicowanych poziomów i kierunków kształcenia studentów Wydziału Nauk o Zdrowiu, gdyż wykłady, seminaria i zajęcia praktyczne prowadzone są dla studentów studiów licencjackich i magisterskich kierunków pielęgniarstwa, położnictwa i fizjoterapii. Ponadto charakter studiów corocznie nakłada na pracowników obowiązek opieki merytorycznej nad studentami piszącymi prace licencjackie i magisterskie. Z myślą o studentach, a także lekarzach stażystach i lekarzach odbywających w Klinice staże specjalizacyjne opracowano dwa skrypty poświęcone zagadnieniom propedeutyki pediatrii (red. A.Obuchowicz), a następnie podręcznik (pod tą samą redakcją) wydany przez PZWL, poświęcony zasadom pediatrycznego badania podmiotowego i przedmiotowego. Jest on polecany studentom na kilku uczelniach medycznych w Polsce.

Obecnie kadrę akademicką, poza Kierownikiem Katedry (od 2011 r. z tytułem naukowym profesora), stanowią: dr hab. n. med. Krystyna Stencel-Gabriel, dr n. med.: Joanna Żmudzińska-Kitczak, Jolanta Pietrzak, Joanna Kula-Gradzik, Karolina Kowalcze oraz lek. Jacek Zeckei i lek. Aleksandra Radosz.

Działalność naukowa pracowników Katedry skupia się wokół głównych tematów badawczych, którymi są: wczesne (w tym genetyczne) uwarunkowania rozwoju miażdżycy, otyłości i zespołu metabolicznego, wpływ czynników genetycznych i środowiskowych na dojrzewanie układu immunologicznego w aspekcie ryzyka rozwoju alergii, aspekty immunologiczne gospodarki żelazem, okres minipokwitania.

Lekarska działalność usługowa prowadzona jest na pięciu stacjonarnych pododdziałach, których profil zależy od wieku chorych dzieci oraz rodzaju jednostek chorobowych. Liczba łóżek w Klinice do lat 90-tych ubiegłego wieku wynosiła aż 120, a mimo to w okresach największego nasilenia infekcji biegunkowych zdarzała się konieczność hospitalizowania niemowląt wymagających natychmiastowej pomocy w koszach na bieliznę, z powodu braku łóżeczek. W kolejnych latach, w związku z poprawą warunków środowiskowych, zmianą sposobu żywienia niemowląt (wycofania niemodyfikowanego mleka w proszku i dodawania mąki do mieszanek niemowlęcych już w drugim miesiącu życia; promowaniu karmienia naturalnego), znacznym rozszerzeniem zakresu leków i możliwości diagnostycznych w lecznictwie ambulatoryjnym, liczba łóżek uległa stopniowemu obniżeniu do 55. W ciągu ostatnich kilku lat corocznie hospitalizowanych jest około 2.800 dzieci w wieku od 1. miesiąca do 18 lat. Ponadto w Izbie Przyjęć, w ramach stałego tzw. „ostrego" dyżuru udzielana jest pomoc ambulatoryjna. Jednostka dysponuje dobrze wyposażonymi pracowniami diagnostycznymi, a laboratorium naukowe umożliwia realizację projektów badawczych. Dzięki aktywnej postawie i zaangażowaniu wielu osób możliwe było pozyskiwanie funduszy sponsorskich, dzięki którym pomieszczenia przybrały barwny wygląd, a pracownie – nowoczesne wyposażenie.

Szeroka działalność usługowa jest możliwa dzięki wspólnej pracy kadry akademickiej i lekarzy zatrudnionych na etatach szpitalnych lub pełniących w Klinice wyłącznie dyżury. Do zespołu „szpitalnego" w różnych okresach należeli lekarze: Zdzisław Kowalski, Barbara Balkowska-Nowak, Halina Chechlińska, Anita Hernand, Janusz Klim, Katarzyna Machnik, Małgorzata Skałba-Skrabska, Jolanta Białek-Kaleta, Grażyna Denk, Iwona Iwaniszyn-Popowicz, Bogna Niwińska-Faryna, Grażyna Szewczyk, Małgorzata Szewczyk, dr Barbara Kobylec-Zamłyńska, dr Krzysztof Graca, oraz lek. Dariusz Iskanin i dr Ewa Golemiec (lekarze dyżurni). Pracę na rzecz Oddziału, trwającą już od wielu lat, kontynuują: lek. Agnieszka Kaczmaryk i lek. Katarzyna Urban, dr Marta Ślimok (gastrolog), dr Anna Jędrzejewska (neurolog dziecięcy), dr Elżbieta Kuleta-Bosak (radiodiagnosta), dr Anna Małecka (neurolog dziecięcy) oraz lek. Jadwiga Czechowska i lek. Iwona Iwańska-Wężykowska (lekarze dyżurni).

Jednym z ważnych kierunków działalności pracowników Kliniki jest prowadzenie szkolenia podyplomowego. Do 1999 roku niemal wszyscy lekarze zatrudnieni w lecznictwie otwartym w Bytomiu, a także liczna grupa lekarzy z Piekar Śląskich i innych sąsiednich miast odbyła tu staże do I i II stopnia specjalizacji z pediatrii. Od czasu uzyskania akredytacji do prowadzenia tej specjalizacji w trybie rezydenckim i pozarezydenckim ukończyło ją 18 osób (Aleksandra Glińska, Joanna Góras, Marcin Gwoździk, Karolina Kowalcze, Jolanta Kozłowska Joanna Kula-Gradzik, Aleksandra Kurzak-Dec, Magdalena Łoboda, Anna Myrda, Joanna Orłowska, Natalia Piaskowska, Aleksandra Radosz, Aleksandra Rucińska, Małgorzata Szewczyk, Natalia Waler, Arkadiusz Wierzyk, Martyna Wiktor, Elżbieta Borczykowska), a na różnym etapie szkolenia są aktualnie lekarze: Anna Adamczyk-Wich, Teresa Bartoszek, Alicja Betkiewicz, Paulina Dydak, Marta Fornalczyk, Sandra Konieczny, Agnieszka Nir, Paulina Nizińska-Gargula, Bartosz Szarawarski, Martyna Sznajder-Czykota, Karina Wolska-Wójcik. Posiadamy akredytację do prowadzenia stażu kierunkowego z alergologii w ramach specjalizacji z pediatrii. W latach 2005-2015 posiadaliśmy również akredytację do prowadzenia specjalizacji z gastroenterologii – w szkoleniu uczestniczyło 6 osób.

Od roku 2012 w naszej placówce odbywa się dwa razy w roku ustna część Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego z pediatrii. Jest to uwarunkowane pełnieniem przez Kierownika jednostki funkcji Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie pediatrii dla woj. śląskiego.

W codziennej działalności lekarskiej niezwykle ważna jest dobra współpraca z doświadczonym personelem pielęgniarskim i innymi grupami pracowników medycznych, na którą - od początku istnienia Kliniki – możemy zawsze liczyć. Jako przedstawicielki wymienię tu Pielęgniarki Oddziałowe – I. Leszczuk, J. Rusinowską, M. Kuźmę.

Podkreślenia wymaga fakt, że prowadzenie szerokiej działalności byłoby niemożliwe bez życzliwości i merytorycznego wsparcia ze strony władz Rektorskich, Dziekańskich i licznych działów Administracji naszej Uczelni, a także bez codziennej współpracy z Dyrekcją i Administracją Szpitala Specjalistycznego nr 2 w Bytomiu.

Historia 45. lat Katedry to historia badań naukowych i wysiłku dydaktycznego pracowników i studentów różnych kierunków studiów. Mam nadzieję, że przekazana wiedza teoretyczna i praktyczna jest przydatna w ich pracy zawodowej. Na historię 45. lat Oddziału Klinicznego Pediatrii składają się historie przebiegu chorób i powrotów do zdrowia (czasem związanych z prawdziwą walką o życie), mniej lub bardziej skomplikowanych rozważań różnicowych i procesów diagnostycznych, zabiegów terapeutycznych i pielęgnacyjnych, którymi objęto około 150 000 (dane szacunkowe) naszych pacjentów. Historia każdego pacjenta to jednocześnie historia zaangażowania zawodowego osób, które na różnie długi czas związały swój los z naszą placówką.

Niestety, wielu członków naszego pediatrycznego zespołu odeszło już do wieczności. Z grona lekarskiego do osób tych należą wszyscy Ordynatorzy szpitalni z początkowego okresu Kliniki, prof. Z.Szczepański, dr hab. A.Sychłowy oraz doktorzy: K.Maszewska-Kuźniarz, M.Giżewski, J.Górniak, U.Gocyla, J.Denk, S.Regiec. Pamiętamy ich zaangażowanie w codziennej pracy, wiedzę i zafascynowanie pediatrią. Niech odpoczywają w pokoju.

Koronawirus zaburzył w poważnym stopniu działalność naukową, dydaktyczną i usługową. Wierzę jednak, że po opanowaniu pandemii wszystko wróci do normy, a Katedra i Oddział Kliniczny Pediatrii w Bytomiu będą miały perspektywę wielu lat dalszego rozwoju.

Prof. dr hab. n. med. Anna Obuchowicz

 

 

 

Wydział Nauk Medycznych w Zabrzu
 

Wydział Nauk Medycznych w Zabrzu

Kierunki lekarski i lekarsko-dentystyczny. 43 Katedry i 4 jednostki samodzielne. Tradycja sięgająca 1946 roku. Bogate zaplecze naukowo-badawcze i dydaktyczne.
Wydział Nauk Medycznych w Katowicach
 

Wydział Nauk Medycznych w Katowicach

Kierunki: lekarski oraz neurobiologia. Wydział to ponad 340 nauczycieli akademickich oraz 40 katedr, 34 kliniki, 18 zakładów i 4 oddziały kliniczne. Na terenie Wydziału znajduje się nowoczesne Centrum Dydaktyki i Symulacji Medycznej.
Wydział Nauk Farmaceutycznych w Sosnowcu
 

Wydział Nauk Farmaceutycznych w Sosnowcu

Kierunki: farmacja, analityka medyczna, kosmetologia i biotechnologia medyczna. Bogata baza dydaktyczno-naukowa w nowoczesnym kampusie dydaktycznym oraz atrakcyjne zaplecze sportowe.
Wydział Nauk o Zdrowiu w Katowicach
 

Wydział Nauk o Zdrowiu w Katowicach

Powołany w 2001 roku. Kierunki studiów: pielęgniarstwo, położnictwo, fizjoterapia, elektroradiologia, coaching medyczny. Studia doktoranckie i studia podyplomowe. Bogata baza naukowo-dydaktyczna oraz zaplecze sportowe.
Wydział Nauk o Zdrowiu w Bytomiu
 

Wydział Nauk o Zdrowiu w Bytomiu

Unikalne kierunki: Zdrowie Publiczne oraz Dietetyk. Istnieje od 2001 roku. Funkcjonuje na bazie 12 jednostek naukowo dydaktycznych. Studia magisterskie i licencjackie.

Fundusze Europejskie

Serwisy internetowe Śląskiego Uniwersytetu Medycznego wykorzystują pliki cookie w zakresie niezbędnym do ich prawidłowego funkcjonowania oraz w celu dostosowywania i poprawiania sposobu ich działania. Więcej informacji polityka cookies SUM

Deklaracja dostępności

SUM © 2016-2020

 

 

 

logo sum

ŚLĄSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY w Katowicach
ul. Poniatowskiego 15
40-055 Katowice
tel. 32 208 3600
NIP: 634-000-53-01
REGON: 000289035

Redagowanie i administracja: Centrum Informatyki i Informatyzacji
Kontakt: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.