Wyniki egzaminacyjne są powszechne stosowane jako wskaźnik, przy pomocy którego można w sposób porównywalny określić postępy w nauczaniu.  Sposób przeprowadzania  egzaminów ma wpływ zarówno na wiedzę samego studenta jak i umożliwia ocenę w jaki sposób wiedza ta jest przekazywana.

Dotychczasowe sposoby oceny wiedzy studentów ograniczały się do sprawdzianów tradycyjnych polegających w dużej mierze na przepytywaniu ustnym, pisemnym lub praktycznym. Zaletą sprawdzianów tradycyjnych jest użyteczność w ocenie umiejętności rozwiązywania problemów oraz bezpośredni kontakt z prowadzącym zaliczenie bądź egzamin.

Do wad sprawdzianów tradycyjnych należały:

  • ograniczona reprezentatywność pytań
  • nierówny zakres kontroli w stosunku do wszystkich egzaminowanych
  • ograniczony obiektywizm
  • absolutyzowanie ocen
  • brak standaryzowanych kryteriów kontroli i oceny
  • brak możliwości pomiarów efektów nauczania
  • subiektywizm oceny

W ostatnich latach rozpowszechniło się stosowanie testów jako forma przeprowadzania egzaminów.

Test to eksperymentalna sytuacja , ściśle zaplanowana, zapewniająca wszystkim uczestnikom standardowe warunki i kryteria klasyfikowania lub kwantyfikowania cech. Testy zawierają odpowiednio sformułowane zadania i pytania umożliwiające dokonanie równoczesnej kontroli wyników nauczania wszystkich studentów. Kontrola testowa obejmuje cały przerobiony materiał, a nie tylko pewien wybrany fragment.

Forma testowa przeprowadzenia egzaminów nie jest pozbawiona wad.

Egzamin testowy może przypominać sprawdzenie wiedzy encyklopedycznej.

Testy nie dają  szansy twórczego, kreatywnego podejścia, wykazania się bogatymi zainteresowaniami w danej dziedzinie. Zarzuty w stosunku do egzaminów testowych mogą mieć uzasadnienie gdy egzamin zawiera tyko jeden typ zadań i gdy są to zadania o najprostszej konstrukcji, w treści ograniczające się na przykład do terminologii.

Tak rzeczywiście może być zwłaszcza wtedy gdy poleca się na wskazanie poprawnej nazwy (czegoś) spośród nazw wymienionych. Jednak w przypadku większości przedmiotów objętych programami studiów, istotną treścią nauczania są zjawiska o znacznym stopniu złożoności (np. w przedmiotach teoretycznych lub klinicznych na studiach medycznych). W takim przypadku dobry egzamin powinien być nastawiony na ocenienie stopnia opanowania umiejętności w zakresie wykorzystania posiadanej wiedzy do rozwiązywania problemów.

Taki cel egzaminu można osiągnąć stosując  test który będzie zawierał zadania odpowiednio dobranych typów i we właściwej proporcji (wobec zakładanych celów nauczania). Różne typy zadań umożliwiają wtedy sprawdzanie różnych aspektów przyswojonej wiedzy. Tak więc jakość egzaminu będzie zależała od prawidłowego doboru typów zadań. Zadania te mają spełniać odpowiednie kategorie celów nauczania do których należą:

 

  • wiadomości
  • rozumienie
  • zastosowanie
  • analiza
  • synteza
  • ocena

Typy zadań testów realizujących zakładane cele nauczania w medycynie to:

  1. dopełnienie pojedyncze
  2. przyporządkowanie wielokrotne
  3. wyłączenie pojedyncze
  4. analiza związków
  5. analiza sytuacji klinicznych
  6. dopełnienie wielokrotne
  7. ocena umiejętności powiązania obrazu np.: z jednostką chorobową lub struktura i funkcja

Zaletą przeprowadzania egzaminów testowych jest możliwość przeprowadzenia statystycznej analizy wyników. W skład tej analizy wchodzi:

  1. ocena struktury każdego zadania i funkcjonowania dystraktorów
  2. trudność zadania
  3. moc różnicująca zadnia
  4. rzetelność testu