image Skip to main content.   Skip to menu   Search

 

Uczelnia

Nauka

Biblioteka

Student

Kandydat

Biznes

Kontakt

En / Ru

Szukaj

 
 
Zmiana rozmiaru tekstu:

DZIEJE UCZELNI Baza pełnotekstowa



Akademia Lekarska Śląska Akademia Medyczna Śląski Uniwersytet Medyczny


Śląska Akademia Medyczna wchodzi w swój 60. rok akademicki jako trzeci w Polsce Uniwersytet Medyczny. Zarówno jubileusz, jak i zmiana statusu uczelni w naturalny sposób skłaniają do refleksji nad jej historią i dniem dzisiejszym, znajdujemy się bowiem w niewątpliwie ważnym dla całej naszej społeczności momencie. Warto przy tej okazji przywołać najważniejsze etapy sukcesywnego rozwoju Akademii, ilustrujące jej ewolucję od uczelni jednowydziałowej z dwoma kierunkami do rangi wielowydziałowego i wielokierunkowego ośrodka uniwersyteckiego.

Uczelnię powołano w 1948 roku jako Akademię Lekarską z jednym wydziałem lekarskim oraz oddziałem stomatologicznym z siedzibą w Rokitnicy Bytomskiej, rok później przemianowano ją na Śląską Akademię Lekarską, następnie zaś na Śląską Akademię Medyczną im. Ludwika Waryńskiego.

W ciągu pierwszych pięciu lat istnienia Akademia, posiadając jeden wydział lekarski i oddział stomatologiczny, uruchomiła pełny wachlarz jednostek klinicznych i teoretycznych koniecznych do realizacji procesu dydaktycznego. Od początku jednak borykała się z rozproszeniem bazy klinicznej. Katedry teoretyczne, rektorat i biblioteka zostały zlokalizowane w kompleksie budynków poszpitalnych Spółki Brackiej w Rokitnicy, natomiast katedry kliniczne umiejscowiono w szpitalach Zabrza i Bytomia. Tworzeniu zrębów Śląskiej Akademii Medycznej towarzyszył projekt budowy miasteczka akademickiego w Zabrzu, nie został on jednak zrealizowany z braku funduszy inwestycyjnych. Niemożliwe też okazało się scalenie Akademii w Bytomiu. Z konieczności więc „tymczasowe” rozmieszczenie bazy klinicznej rozszerzało się na kolejne miasta śląskiego regionu - Lubliniec, Tarnowskie Góry i Katowice. W Zabrzu i Biskupicach, gdzie Akademia przejęła wszystkie szpitale, zostały zorganizowane trzy szpitale kliniczne, obejmujące całość lecznictwa zamkniętego i specjalistycznych poradni.

Wobec braku perspektyw rozwoju Uczelni w Zabrzu, w drugiej połowie lat pięćdziesiątych podjęto starania o przeniesienie jej do Katowic i budowę kampusu akademickiego w Katowicach-Ligocie. Plany te - otwierając nowy rozdział w dziejach Akademii - nabrały realnych kształtów w kolejnej dekadzie, gdy przeniesiono do stolicy województwa rektorat, uruchomiono czwarty szpital kliniczny na bazie największego ówczesnego katowickiego Szpitala im. Mielęckiego, a w Katowicach-Ligocie wmurowano kamień węgielny pod budowę Centralnego Szpitala Klinicznego, zakładów teorii medycyny, domów akademickich i hotelu dla pielęgniarek. W 1971 roku zapadła ostateczna decyzja Rady Ministrów o ustanowieniu Katowic siedzibą Śląskiej Akademii Medycznej.

W latach siedemdziesiątych minionego wieku nasza Uczelnia stała się największą akademią medyczną w kraju. Uruchomiono trzy nowe wydziały: Farmaceutyczny z Oddziałem Analityki Medycznej w Sosnowcu, a także - w stopniowo oddawanych do użytku obiektach ośrodka w Katowicach-Ligocie - drugi Lekarski oraz Pielęgniarski (włączony z czasem - jako oddział - w strukturę drugiego Wydziału Lekarskiego). Dalsze rozszerzenie profilu kształcenia nastąpiło już w ostatnim dziesięcioleciu - w roku 2001 powstał Wydział Opieki Zdrowotnej w Katowicach, a w 2002 Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu.

Nadanie Śląskiej Akademii Medycznej rangi Uniwersytetu Medycznego niewątpliwie można uznać za niezmiernie istotne wydarzenie w jej rozwoju, a w pewnym sensie także za twórcze nawiązanie do pierwotnego zamysłu zorganizowania śląskiej uczelni medycznej na bazie wydziału uniwersyteckiego. Jeszcze bowiem w maju 1946 roku zabiegano o przeniesienie na Śląsk polskiego Wydziału Lekarskiego z Uniwersytetu w Edynburgu. Starania te jednak nie powiodły się, wobec czego trzeba było zaczynać od podstaw nie tylko w zakresie bazy, ale także kadr.

Z pewnością wielkim atutem młodej uczelni i sukcesem jej organizatorów, przede wszystkim zaś pierwszego rektora prof. Brunona Nowakowskiego, pioniera polskiej higieny i medycyny pracy, stało się pozyskanie kadry naukowo-dydaktycznej wywodzącej się z ośrodków uniwersyteckich o wielowiekowej tradycji, jak Kraków, Lwów, Wilno, Warszawa, Wrocław, Poznań. Z pewnością też miało to zasadniczy wpływ na kształt Akademii, dając jej rozwojowi solidne podwaliny. Można powiedzieć, że w powojennej sytuacji geopolitycznej Śląska Akademia Medyczna niejako przejęła tradycje lwowskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza - związali się z nią bowiem wybitni profesorowie nauk podstawowych i klinicznych, m.in.: Stefan Ślopek (mikrobiolog), Marian Garlicki (chirurg ortopeda), Artur Chwalibogowski i Franciszek Groer (pediatrzy), Tadeusz Chorążak (dermatolog), Mieczysław Jankowski (stomatolog), Tadeusz Ceypek i Wacław Kuśnierczyk (laryngolodzy), Stanisław Cwynar (psychiatra), Stanisław Jóźkiewicz i Stanisław Prebendowski (biochemicy), Marian Puchalik (biofizyk). Drugą liczną grupę wśród pierwszych pracowników naukowo-dydaktycznych Akademii stanowili profesorowie wywodzący się z Uniwersytetu Jagiellońskiego, jak: Józef Gasiński i Stanisław Szyszko (chirurdzy), Kornel Gibiński, Józef Japa, Józef Kubacki (interniści), Marian Mądroszkiewicz (okulista), Wojciech Starzewski (ginekolog), Tadeusz Chruściel (farmakolog), Stanisław Kohmann (anatom). Z Warszawy przenieśli się na Śląsk Witold Zahorski (internista), Witold Niepołomski (patomorfolog), Bolesław Narbutt (patofizjolog) i Józef Jeske (farmakolog).

Tym znakomitym profesorom, erudytom została powierzona organizacja katedr, klinik i zakładów. Oni też stali się filarami uczelni, nadając prowadzonemu w niej kształceniu pewien model, charakteryzujący się szerokim humanistycznym spojrzeniem na człowieka. Tworzyli grunt i wytyczyli kierunek rozwoju wielu specjalności medycznych, byli mistrzami, skupiającymi wokół siebie uczniów i dającymi początek śląskim szkołom naukowym w dyscyplinach podstawowych, jak anatomia, biochemia, biofizyka, farmakologia, higiena, patomorfologia, oraz klinicznych, jak choroby wewnętrzne i zawodowe, chirurgia, pediatria, ginekologia, neurologia, psychiatria, okulistyka. Niewątpliwej renomy przysporzyły Akademii osiągnięcia w rozwijających się w miarę odkrywania nowych obszarów wiedzy takich specjalności, jak m.in. gastroenterologia, hematologia, kardiologia, kardiochirurgia, nefrologia, urologia, diagnostyka izotopowa. Szkoły te dały podstawy doskonałej edukacji opartej na holistycznym podejściu do chorego. Każda z wymienionych wcześniej postaci wypełnia w polskiej medycynie wspaniałą kartę. Wiele z nich ma także znaczący udział w dorobku medycyny światowej, jak choćby prof. Stefan Ślopek - wynalazca szczepionki przeciw durowi brzusznemu, prof. Witold Zahorski - pionier medycyny pracy, światowy ekspert w zakresie pylicy i autor pierwszej międzynarodowej radiologicznej klasyfikacji pylic; prof. Kornel Gibiński - wybitny internista, twórca polskiej szkoły gastroenterologii, autor pierwszego polskiego podręcznika z tego zakresu, prof. Józef Gasiński - fenomen techniki operacyjnej.

Wymienienie wszystkich, których wysiłek budował prestiż Akademii w kraju i za granicą, mogłoby stanowić przedmiot obszernego opracowania, w którym ująć by należało wielu przedstawicieli przeszłej i obecnej kadry naukowo-dydaktycznej Uczelni. Z perspektywy jubileuszu 60-lecia Uczelni można bowiem niewątpliwie mówić o sztafecie pokoleń, które budowały i pomnażały jej dorobek, o wychowankach kontynuujących i rozwijających dzieło swych wielkich poprzedników. Wszystkich łączą wspólne korzenie - tradycja uczelni i jeden cel - dążenie do ciągłego otwierania nowych horyzontów poznawczych, co na język praktyki w uniwersytecie medycznym przekłada się jako zadanie kształcenia studentów i młodych adeptów szeroko pojętych nauk medycznych i sztuki lekarskiej oraz poszukiwania coraz doskonalszych metod diagnostyki i terapii. 

Systematyczna praca obejmująca dziesięciolecia i generacje utrwaliła także naukową pozycję Uczelni. Wśród polskich uczelni medycznych Śląski Uniwersytet Medyczny posiada jeden z największych dorobków naukowych, przejawiający się chociażby liczbą około 60 tysięcy różnego typu publikacji w mijającym ćwierćwieczu. W ostatnich latach wzrosła kilkakrotnie liczba tzw. zewnętrznych grantów naukowych przyznawanych w wyniku procedur konkursowych, rozwija się dynamicznie międzynarodowa współpraca naukowa. Spektrum zainteresowań naukowych zespołów i pracowników Uczelni jest bardzo szerokie. Do obszarów posiadających ugruntowaną pozycję można zaliczyć badania dotyczące etiopatogenezy, diagnostyki i terapii chorób układu krążenia, chorób krwi i układu krwiotwórczego, nerek oraz chorób metabolicznych. Dobrze reprezentowane są zagadnienia dotyczące neurobiologii, z uwzględnieniem neurofarmakologii, neurologii i neurochirurgii, a także problemy endokrynologii wieku rozwojowego, genetyki klinicznej i molekularnej. Wdrażane są badania z zakresu inżynierii genetycznej i diagnostyki molekularnej w medycynie i ochronie środowiska, opracowania dotyczące metod rehabilitacji chorych z dysfunkcją narządu ruchu oraz badania nad nowymi możliwościami w prowadzeniu porodu i zagadnienia reprezentujące profilaktykę chorób kobiecych. Wreszcie naukowej ocenie poddawane są środowiskowe uwarunkowania chorób cywilizacyjnych oraz zagadnienia dotyczące kluczowych problemów zdrowia publicznego. Obraz aktywności naukowej uzupełnia konkretna oferta kierowana do studentów - obejmuje ona dzisiaj ponad 100 kół Studenckiego Towarzystwa Naukowego, działających na wszystkich wydziałach naszej Uczelni.

Aktualnie oferta edukacyjna Śląskiego Uniwersytetu Medycznego obejmuje jednolite studia magisterskie oraz studia pierwszego i drugiego stopnia w trybach stacjonarnym oraz niestacjonarnym. Na pięciu wydziałach kształceni są: lekarze medycyny, lekarze dentyści, farmaceuci, analitycy medyczni, a także specjaliści z zakresu ratownictwa medycznego, biotechnologii, kosmetologii, pielęgniarstwa, położnictwa, fizjoterapii, zdrowia publicznego, dietetyki, epidemiologii i biostatystyki, zdrowia środowiskowego oraz ochrony zdrowia pracujących. Od 11 lat nasza Uczelnia posiada również akredytację na prowadzenie lekarskich studiów anglojęzycznych. W ramach szkolenia podyplomowego realizowane są stacjonarne i niestacjonarne studia doktoranckie, a także szkolenia i kursy specjalizacyjne. Trzy wydziały - Lekarski z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu, Lekarski w Katowicach, Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej w Sosnowcu - są uprawnione do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego. Od 2007 r. uprawnienia do nadawania stopnia doktora posiada także Wydział Opieki Zdrowotnej.

Grono naszych nauczycieli akademickich liczy w chwili obecnej 1315 osób, w tym 245 samodzielnych pracowników nauki - 93 profesorów tytularnych, 27 profesorów nadzwyczajnych SUM oraz 125 adiunktów ze stopniem doktora habilitowanego.

Dyplomy Śląskiej Akademii Medycznej uzyskało dotychczas około 33 tys. absolwentów. Na wszystkich wydziałach studiuje około 7,5 tys. osób (w Katowicach - 1336 na Wydziale Lekarskim, 404 na lekarskich studiach anglojęzycznych oraz 1551 na Wydziale Opieki Zdrowotnej; w Zabrzu - 1471 na Wydziale Lekarskim z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym; w Sosnowcu - 1747 na Wydziale Farmaceutycznym z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej; w Bytomiu - 1013 na Wydziale Zdrowia Publicznego).

Baza naukowo-dydaktyczna i kliniczna uczelni złożona jest z ponad 200 jednostek organizacyjnych (katedry, zakłady, kliniki, oddziały kliniczne, kolegia i studia), zlokalizowanych głównie w miastach stanowiących siedziby wydziałów, tj. w Zabrzu, Katowicach, Sosnowcu i Bytomiu. Uczelnia posiada siedem samodzielnych publicznych szpitali klinicznych - dwa w Zabrzu oraz pięć w Katowicach. Katedry kliniczne funkcjonują także na bazie dziesięciu innych zakładów opieki zdrowotnej w Katowicach, Zabrzu, Bytomiu, Sosnowcu, Tychach, Tarnowskich Górach i Rudzie Śląskiej. 

Wydarzenia i osiągnięcia odnotowane w ostatnich 60 latach oraz wymowa aktualnych danych uzasadniają opinię, że Uczelnia pozostaje liczącym się ośrodkiem dydaktycznym, naukowym i klinicznym, spełniającym szerokie zadania w zakresie przygotowywania na potrzeby ochrony zdrowia kadr medycznych posiadających najlepsze kwalifikacje. Nasze kliniki i oddziały kliniczne, świadcząc usługi medyczne o najwyższym stopniu referencyjności, zajmują znaczące miejsce na krajowym rynku usług medycznych. Wiele z nich wymienianych jest na pierwszych miejscach krajowych rankingów, jako ośrodki najlepsze w takich m.in. dziedzinach, jak kardiologia, kardiochirurgia, hematologia, chirurgia wysokospecjalistyczna, neurochirurgia, okulistyka, położnictwo i ginekologia, pediatria, nefrologia, gastroenterologia. Szeroko rozumiany i reprezentujący działalność dydaktyczną, naukową, leczniczą i organizacyjną dorobek Śląskiej Akademii Medycznej jednoznacznie wpisuje się w szczytną misję podjętą przed 60 laty i kształtuje zakres i wymiar zobowiązań dnia dzisiejszego oraz dni nadchodzących, a zatem stanowi godny bilans otwarcia dla Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. 

SŁOWNIK MEDYCYNY I FARMACJI GÓRNEGO ŚLĄSKA, T. 6 Monograficzny : Śląski Uniwersytet Medyczny w 60-lecie Śląskiej Akademii Medycznej .Red. Prof. Władysław Pierzchała. Katowice 2007, s.13.
Aktualizacja: 11.02.2008 Jolanta Samborska-Kozak

 

image
 

Wydział Lekarski z OLD - Zabrze

Kierunki lekarski i lekarsko-dentystyczny. 43 Katedry i 4 jednostki samodzielne. Tradycja sięgająca 1946 roku. Bogate zaplecze naukowo-badawcze i dydaktyczne.
image
 

Wydział Lekarski - Katowice

Kierunki: lekarski oraz neurobiologia. Wydział to ponad 340 nauczycieli akademickich oraz 40 katedr, 34 kliniki, 18 zakładów i 4 oddziały kliniczne. Na terenie Wydziału znajduje się nowoczesne Centrum Dydaktyki i Symulacji Medycznej.
image
 

Wydział Farmaceutyczny

Kierunki: farmacja, analityka medyczna, kosmetologia i biotechnologia. Bogata baza dydaktyczno-naukowa w nowoczesnym kampusie dydaktycznym oraz atrakcyjne zaplecze sportowe.
image
 

Wydział Nauk o Zdrowiu

Powołany w 2001 roku. Kierunki studiów: pielęgniarstwo, położnictwo, fizjoterapia, elektroradiologia, coaching medyczny. Studia doktoranckie i studia podyplomowe. Bogata baza naukowo-dydaktyczna oraz zaplecze sportowe
image
 

Wydział Zdrowia Publicznego

Unikalne kierunki: Zdrowie Publiczne oraz Dietetyk. Istnieje od 2001 roku. Funkcjonuje na bazie 12 jednostek naukowo dydaktycznych. Studia magisterskie i licencjackie.

Serwisy internetowe Śląskiego Uniwersytetu Medycznego wykorzystują pliki cookie w zakresie niezbędnym do ich prawidłowego funkcjonowania oraz w celu dostosowywania i poprawiania sposobu ich działania. Więcej informacji polityka cookies SUM

SUM © 2017

 

 

 

logo sum bottom

ŚLĄSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY w Katowicach
ul. Poniatowskiego 15
40-055 Katowice
tel. 32 208 3600
NIP: 634-000-53-01
REGON: 000289035

Redagowanie i administracja: Centrum Informatyki i Informatyzacji
Kontakt: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.