image Skip to main content.   Skip to menu   Search

 

Uczelnia

Nauka

Biblioteka

Student

Kandydat

Biznes

Kontakt

En / Ru

Szukaj

 
 
Zmiana rozmiaru tekstu:

DZIEJE UCZELNI Baza pełnotekstowa

Akademia Lekarska Śląska Akademia Medyczna Śląski Uniwersytet Medyczny 

Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach  wchodzi w swój 70. rok akademicki.  Zarówno jubileusz, jak i zmiana statusu uczelni w naturalny sposób skłaniają do refleksji nad jej historią i dniem dzisiejszym, znajdujemy się bowiem w niewątpliwie ważnym dla całej naszej społeczności momencie. Warto przy tej okazji przywołać najważniejsze etapy sukcesywnego rozwoju Uniwersytetu , ilustrujące jego ewolucję od uczelni jednowydziałowej z dwoma kierunkami do rangi wielowydziałowego i wielokierunkowego ośrodka uniwersyteckiego.

Uczelnię powołano w 1948 roku jako Akademię Lekarską z jednym wydziałem lekarskim oraz oddziałem stomatologicznym z siedzibą w Rokitnicy Bytomskiej, rok później przemianowano ją na Śląską Akademię Lekarską, następnie zaś na Śląską Akademię Medyczną im. Ludwika Waryńskiego.

 

W ciągu pierwszych pięciu lat istnienia Akademia, posiadając jeden wydział lekarski i oddział stomatologiczny, uruchomiła pełny wachlarz jednostek klinicznych i teoretycznych koniecznych do realizacji procesu dydaktycznego. Od początku jednak borykała się z rozproszeniem bazy klinicznej. Katedry teoretyczne, rektorat i biblioteka zostały zlokalizowane w kompleksie budynków poszpitalnych Spółki Brackiej w Rokitnicy, natomiast katedry kliniczne umiejscowiono w szpitalach Zabrza i Bytomia. Tworzeniu zrębów Śląskiej Akademii Medycznej towarzyszył projekt budowy miasteczka akademickiego w Zabrzu, nie został on jednak zrealizowany z braku funduszy inwestycyjnych. Niemożliwe też okazało się scalenie Akademii w Bytomiu. Z konieczności więc „tymczasowe” rozmieszczenie bazy klinicznej rozszerzało się na kolejne miasta śląskiego regionu - Lubliniec, Tarnowskie Góry i Katowice. W Zabrzu i Biskupicach, gdzie Akademia przejęła wszystkie szpitale, zostały zorganizowane trzy szpitale kliniczne, obejmujące całość lecznictwa zamkniętego i specjalistycznych poradni.

Wobec braku perspektyw rozwoju Uczelni w Zabrzu, w drugiej połowie lat pięćdziesiątych podjęto starania o przeniesienie jej do Katowic i budowę kampusu akademickiego w Katowicach-Ligocie. Plany te - otwierając nowy rozdział w dziejach Akademii - nabrały realnych kształtów w kolejnej dekadzie, gdy przeniesiono do stolicy województwa rektorat, uruchomiono czwarty szpital kliniczny na bazie największego ówczesnego katowickiego Szpitala im. Mielęckiego, a w Katowicach-Ligocie wmurowano kamień węgielny pod budowę Centralnego Szpitala Klinicznego, zakładów teorii medycyny, domów akademickich i hotelu dla pielęgniarek. W 1971 roku zapadła ostateczna decyzja Rady Ministrów o ustanowieniu Katowic siedzibą Śląskiej Akademii Medycznej.

 

W latach siedemdziesiątych minionego wieku nasza Uczelnia stała się największą akademią medyczną w kraju. Uruchomiono trzy nowe wydziały: Farmaceutyczny z Oddziałem Analityki Medycznej w Sosnowcu, a także - w stopniowo oddawanych do użytku obiektach ośrodka w Katowicach-Ligocie - drugi Lekarski oraz Pielęgniarski (włączony z czasem - jako oddział - w strukturę drugiego Wydziału Lekarskiego). Dalsze rozszerzenie profilu kształcenia nastąpiło już w ostatnim dziesięcioleciu - w roku 2001 powstał Wydział Opieki Zdrowotnej w Katowicach, a w 2002 Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu.

Nadanie Śląskiej Akademii Medycznej rangi Uniwersytetu Medycznego niewątpliwie można uznać za niezmiernie istotne wydarzenie w jej rozwoju, a w pewnym sensie także za twórcze nawiązanie do pierwotnego zamysłu zorganizowania śląskiej uczelni medycznej na bazie wydziału uniwersyteckiego. Jeszcze bowiem w maju 1946 roku zabiegano o przeniesienie na Śląsk polskiego Wydziału Lekarskiego z Uniwersytetu w Edynburgu. Starania te jednak nie powiodły się, wobec czego trzeba było zaczynać od podstaw nie tylko w zakresie bazy, ale także kadr.

 

 

Z pewnością wielkim atutem młodej uczelni i sukcesem jej organizatorów, przede wszystkim zaś pierwszego rektora prof. Brunona Nowakowskiego, pioniera polskiej higieny i medycyny pracy, stało się pozyskanie kadry naukowo-dydaktycznej wywodzącej się z ośrodków uniwersyteckich o wielowiekowej tradycji, jak Kraków, Lwów, Wilno, Warszawa, Wrocław, Poznań. Z pewnością też miało to zasadniczy wpływ na kształt Akademii, dając jej rozwojowi solidne podwaliny. Można powiedzieć, że w powojennej sytuacji geopolitycznej Śląska Akademia Medyczna niejako przejęła tradycje lwowskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza - związali się z nią bowiem wybitni profesorowie nauk podstawowych i klinicznych, m.in.: Stefan Ślopek (mikrobiolog), Marian Garlicki (chirurg ortopeda), Artur Chwalibogowski i Franciszek Groer (pediatrzy), Tadeusz Chorążak (dermatolog), Mieczysław Jankowski (stomatolog), Tadeusz Ceypek i Wacław Kuśnierczyk (laryngolodzy), Stanisław Cwynar (psychiatra), Stanisław Jóźkiewicz i Stanisław Prebendowski (biochemicy), Marian Puchalik (biofizyk). Drugą liczną grupę wśród pierwszych pracowników naukowo-dydaktycznych Akademii stanowili profesorowie wywodzący się z Uniwersytetu Jagiellońskiego, jak: Józef Gasiński i Stanisław Szyszko (chirurdzy), Kornel Gibiński, Józef Japa, Józef Kubacki (interniści), Marian Mądroszkiewicz (okulista), Wojciech Starzewski (ginekolog), Tadeusz Chruściel (farmakolog), Stanisław Kohmann (anatom). Z Warszawy przenieśli się na Śląsk Witold Zahorski (internista), Witold Niepołomski (patomorfolog), Bolesław Narbutt (patofizjolog) i Józef Jeske (farmakolog).

 

 

Tym znakomitym profesorom, erudytom została powierzona organizacja katedr, klinik i zakładów. Oni też stali się filarami uczelni, nadając prowadzonemu w niej kształceniu pewien model, charakteryzujący się szerokim humanistycznym spojrzeniem na człowieka. Tworzyli grunt i wytyczyli kierunek rozwoju wielu specjalności medycznych, byli mistrzami, skupiającymi wokół siebie uczniów i dającymi początek śląskim szkołom naukowym w dyscyplinach podstawowych, jak anatomia, biochemia, biofizyka, farmakologia, higiena, patomorfologia, oraz klinicznych, jak choroby wewnętrzne i zawodowe, chirurgia, pediatria, ginekologia, neurologia, psychiatria, okulistyka. Niewątpliwej renomy przysporzyły Akademii osiągnięcia w rozwijających się w miarę odkrywania nowych obszarów wiedzy takich specjalności, jak m.in. gastroenterologia, hematologia, kardiologia, kardiochirurgia, nefrologia, urologia, diagnostyka izotopowa. Szkoły te dały podstawy doskonałej edukacji opartej na holistycznym podejściu do chorego. Każda z wymienionych wcześniej postaci wypełnia w polskiej medycynie wspaniałą kartę. Wiele z nich ma także znaczący udział w dorobku medycyny światowej, jak choćby prof. Stefan Ślopek - wynalazca szczepionki przeciw durowi brzusznemu, prof. Witold Zahorski - pionier medycyny pracy, światowy ekspert w zakresie pylicy i autor pierwszej międzynarodowej radiologicznej klasyfikacji pylic; prof. Kornel Gibiński - wybitny internista, twórca polskiej szkoły gastroenterologii, autor pierwszego polskiego podręcznika z tego zakresu, prof. Józef Gasiński - fenomen techniki operacyjnej.

 

Wymienienie wszystkich, których wysiłek budował prestiż Akademii w kraju i za granicą, mogłoby stanowić przedmiot obszernego opracowania, w którym ująć by należało wielu przedstawicieli przeszłej i obecnej kadry naukowo-dydaktycznej Uczelni. Z perspektywy jubileuszu 60-lecia Uczelni można bowiem niewątpliwie mówić o sztafecie pokoleń, które budowały i pomnażały jej dorobek, o wychowankach kontynuujących i rozwijających dzieło swych wielkich poprzedników. Wszystkich łączą wspólne korzenie - tradycja uczelni i jeden cel - dążenie do ciągłego otwierania nowych horyzontów poznawczych, co na język praktyki w uniwersytecie medycznym przekłada się jako zadanie kształcenia studentów i młodych adeptów szeroko pojętych nauk medycznych i sztuki lekarskiej oraz poszukiwania coraz doskonalszych metod diagnostyki i terapii.

Systematyczna praca obejmująca dziesięciolecia i generacje utrwaliła także naukową pozycję Uczelni. Wśród polskich uczelni medycznych Śląski Uniwersytet Medyczny posiada jeden z największych dorobków naukowych, przejawiający się chociażby liczbą około 90 tysięcy różnego typu publikacji ogółem. W ostatnich latach wzrosła kilkakrotnie liczba tzw. zewnętrznych grantów naukowych przyznawanych w wyniku procedur konkursowych, rozwija się dynamicznie międzynarodowa współpraca naukowa. Spektrum zainteresowań naukowych zespołów i pracowników Uczelni jest bardzo szerokie. Do obszarów posiadających ugruntowaną pozycję można zaliczyć badania dotyczące etiopatogenezy, diagnostyki i terapii chorób układu krążenia, chorób krwi i układu krwiotwórczego, nerek oraz chorób metabolicznych. Dobrze reprezentowane są zagadnienia dotyczące neurobiologii, z uwzględnieniem neurofarmakologii, neurologii i neurochirurgii, a także problemy endokrynologii wieku rozwojowego, genetyki klinicznej i molekularnej. Wdrażane są badania z zakresu inżynierii genetycznej i diagnostyki molekularnej w medycynie i ochronie środowiska, opracowania dotyczące metod rehabilitacji chorych z dysfunkcją narządu ruchu oraz badania nad nowymi możliwościami w prowadzeniu porodu i zagadnienia reprezentujące profilaktykę chorób kobiecych. Wreszcie naukowej ocenie poddawane są środowiskowe uwarunkowania chorób cywilizacyjnych oraz zagadnienia dotyczące kluczowych problemów zdrowia publicznego. Obraz aktywności naukowej uzupełnia konkretna oferta kierowana do studentów - obejmuje ona dzisiaj ponad 150 kół Studenckiego Towarzystwa Naukowego, działających na wszystkich wydziałach naszej Uczelni.

 

Aktualnie oferta edukacyjna Śląskiego Uniwersytetu Medycznego obejmuje jednolite studia magisterskie oraz studia pierwszego i drugiego stopnia w trybach stacjonarnym oraz niestacjonarnym. Na pięciu wydziałach kształceni są: lekarze medycyny, lekarze dentyści, farmaceuci, analitycy medyczni, biotechnolodzy, a także specjaliści z zakresu neurobiologii, ratownictwa medycznego, pielęgniarstwa, położnictwa, fizjoterapii, kosmetologii, zdrowia publicznego, zarządzania ryzykiem zdrowotnym, dietetyki, elektroradiologii i coachingu medycznego.

Od ponad 20 lat nasza Uczelnia posiada również akredytację na prowadzenie lekarskich studiów anglojęzycznych,  a od roku akademickiego 2014/2015 prowadzi studia w języku angielskim na kierunku lekarsko-dentystycznym. Uczelnia oferuje również edukację na studiach doktoranckich i podyplomowych oraz posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego w dziedzinie nauk medycznych, nauk o zdrowiu oraz nauk farmaceutycznych.

Grono naszych nauczycieli akademickich liczy w chwili obecnej 1290 nauczycieli akademickich, w tym 362 pracowników samodzielnych.

Dyplomy Śląskiej Akademii Medycznej uzyskało dotychczas około 40 tys. absolwentów. Na wszystkich wydziałach studiuje około 10  tys. osób.

Baza naukowo-dydaktyczna i kliniczna uczelni złożona jest z ponad 260 jednostek organizacyjnych (katedry, zakłady, kliniki, oddziały kliniczne, kolegia i studia), zlokalizowanych głównie w miastach stanowiących siedziby wydziałów, tj. w Zabrzu, Katowicach, Sosnowcu i Bytomiu. Uczelnia posiada pięć samodzielnych publicznych szpitali klinicznych – jeden w Zabrzu oraz cztery w Katowicach. Katedry kliniczne funkcjonują także na bazie dziesięciu innych zakładów opieki zdrowotnej w Katowicach, Zabrzu, Bytomiu, Sosnowcu, Tychach, Tarnowskich Górach i Rudzie Śląskiej.

Wydarzenia i osiągnięcia odnotowane w ostatnich 70 latach oraz wymowa aktualnych danych uzasadniają opinię, że Uczelnia pozostaje liczącym się ośrodkiem dydaktycznym, naukowym i klinicznym, spełniającym szerokie zadania w zakresie przygotowywania na potrzeby ochrony zdrowia kadr medycznych posiadających najlepsze kwalifikacje. Nasze kliniki i oddziały kliniczne, świadcząc usługi medyczne o najwyższym stopniu referencyjności, zajmują znaczące miejsce na krajowym rynku usług medycznych. Wiele z nich wymienianych jest na pierwszych miejscach krajowych rankingów, jako ośrodki najlepsze w takich m.in. dziedzinach, jak kardiologia, kardiochirurgia, hematologia, chirurgia wysokospecjalistyczna, neurochirurgia, okulistyka, położnictwo i ginekologia, pediatria, nefrologia, gastroenterologia. Szeroko rozumiany i reprezentujący działalność dydaktyczną, naukową, leczniczą i organizacyjną dorobek SUM jednoznacznie wpisuje się w szczytną misję podjętą przed 70 laty i kształtuje zakres i wymiar zobowiązań dnia dzisiejszego oraz dni nadchodzących, a zatem stanowi godny bilans otwarcia dla Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

SŁOWNIK MEDYCYNY I FARMACJI GÓRNEGO ŚLĄSKA, T. 6 Monograficzny : Śląski Uniwersytet Medyczny w 60-lecie Śląskiej Akademii Medycznej .Red. Prof. Władysław Pierzchała. Katowice 2007, s.13.

Aktualizacja: 29.09.2017 r.

 

 

image
 

Wydział Lekarski z OLD - Zabrze

Kierunki lekarski i lekarsko-dentystyczny. 43 Katedry i 4 jednostki samodzielne. Tradycja sięgająca 1946 roku. Bogate zaplecze naukowo-badawcze i dydaktyczne.
image
 

Wydział Lekarski - Katowice

Kierunki: lekarski oraz neurobiologia. Wydział to ponad 340 nauczycieli akademickich oraz 40 katedr, 34 kliniki, 18 zakładów i 4 oddziały kliniczne. Na terenie Wydziału znajduje się nowoczesne Centrum Dydaktyki i Symulacji Medycznej.
image
 

Wydział Farmaceutyczny

Kierunki: farmacja, analityka medyczna, kosmetologia i biotechnologia. Bogata baza dydaktyczno-naukowa w nowoczesnym kampusie dydaktycznym oraz atrakcyjne zaplecze sportowe.
image
 

Wydział Nauk o Zdrowiu

Powołany w 2001 roku. Kierunki studiów: pielęgniarstwo, położnictwo, fizjoterapia, elektroradiologia, coaching medyczny. Studia doktoranckie i studia podyplomowe. Bogata baza naukowo-dydaktyczna oraz zaplecze sportowe
image
 

Wydział Zdrowia Publicznego

Unikalne kierunki: Zdrowie Publiczne oraz Dietetyk. Istnieje od 2001 roku. Funkcjonuje na bazie 12 jednostek naukowo dydaktycznych. Studia magisterskie i licencjackie.

Serwisy internetowe Śląskiego Uniwersytetu Medycznego wykorzystują pliki cookie w zakresie niezbędnym do ich prawidłowego funkcjonowania oraz w celu dostosowywania i poprawiania sposobu ich działania. Więcej informacji polityka cookies SUM

SUM © 2017

 

 

 

logo sum bottom

ŚLĄSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY w Katowicach
ul. Poniatowskiego 15
40-055 Katowice
tel. 32 208 3600
NIP: 634-000-53-01
REGON: 000289035

Redagowanie i administracja: Centrum Informatyki i Informatyzacji
Kontakt: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.